काठमाडाैं। गत भदौमा रसुवामा आएको विनाशकारी बाढीले नेपालको आर्थिक वृद्धिदरमा प्रत्यक्ष असर पार्ने भएको छ।
बाढीबाट भएको जनधनको क्षति, पूर्वाधारमा परेको असर र आर्थिक गतिविधिमा आएको अवरोधका कारण चालु आर्थिक वर्षमा नेपालको आर्थिक वृद्धिदर ३.४ प्रतिशतमा सीमित हुने अन्तर्राष्ट्रिय रेटिङ एजेन्सी फिच रेटिङ्सले प्रक्षेपण गरेको छ।
सरकारले चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ मा ७ प्रतिशत आर्थिक वृद्धि हासिल गर्ने लक्ष्य राखेको छ। तर, फिचको अनुमानअनुसार सरकारले राखेको लक्ष्यभन्दा ३.६ प्रतिशत बिन्दुले कम मात्रै आर्थिक वृद्धि हुनेछ।
कात्तिक २६ मा सार्वजनिक प्रतिवेदनमा फिचले रसुवामा आएको बाढीलाई नेपालको आर्थिक विस्तार सुस्त हुनुको प्रमुख कारणका रूपमा उल्लेख गरेको छ। बाढीले भौतिक पूर्वाधार, व्यापारिक गतिविधि र जलविद्युत् आयोजनामा क्षति पुर्याएकाले उत्पादन तथा आर्थिक गतिविधिमा असर पर्ने उसको विश्लेषण छ।
विशेषगरी प्रभावित क्षेत्रको पूर्वाधार पुनःस्थापना र उत्पादन क्षमता पुरानै अवस्थामा फर्काउन समय लाग्ने भएकाले चालु आर्थिक वर्षको आर्थिक वृद्धिमा त्यसको प्रभाव देखिने फिचको निष्कर्ष छ।
यद्यपि, बाढी प्रभावित क्षेत्रको पुनःस्थापना र पुनर्निर्माणका कामले अर्थतन्त्रलाई केही राहत दिन सक्ने अनुमान गरिएको छ। निर्माण गतिविधि बढ्दा आर्थिक कारोबार विस्तार हुने भए पनि त्यसको प्रभाव तत्काल उत्पादन र आर्थिक वृद्धिमा पूर्ण रूपमा देखिन नसक्ने फिचले जनाएको छ।
आगामी आर्थिक वर्ष २०८४/८५ मा नेपालको आर्थिक वृद्धिदर ५.२ प्रतिशत पुग्ने फिचको प्रक्षेपण छ। पुनर्निर्माणले गति लिने, क्षतिग्रस्त जलविद्युत् आयोजना पुनः सञ्चालन हुने र विद्युत् प्रसारण पूर्वाधारको पुनःस्थापनाले आर्थिक गतिविधि बढाउने अपेक्षा गरिएको छ।
तर, पुनर्निर्माणमा ढिलाइ भए उत्पादन क्षमता पुनःस्थापित हुन समय लाग्ने र त्यसले आगामी वर्षको आर्थिक वृद्धिमा समेत असर पार्न सक्ने जोखिम फिचले औंल्याएको छ।
