काठमाडौँ। कायममुकायम प्रधानन्यायाधीश सपना प्रधान मल्लले अधिकार र कानुन प्रयोगको बहानामा संवैधानिक सर्वोच्चता र न्यायपालिकाको स्वतन्त्र भूमिकालाई कमजोर बनाउने प्रयास भइरहेको भन्दै गम्भीर प्रश्न उठाएकी छन्।
कानुन दिवसको अवसरमा काठमाडौँमा आयोजित कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै कामु प्रधानन्यायाधीश मल्लले ‘आज्ञाकारी न्यायपालिकाु बनाउन खोजिएको त छैन भन्दै चिन्ता व्यक्त गरिन्।
‘कतै अख्तियारी र विधिको प्रयोगको बहानामा संवैधानिक सर्वोच्चता, स्वतन्त्रता र न्यायको सार्वभौम सत्तालाई शिथिल र अकर्मण्य बनाएर आज्ञाकारी न्यायपालिकाको जग बसाल्न प्रयास त भएको छैन? भन्ने प्रश्न अहिले उठेको छ,’ उनले भनिन्।
उनले न्यायलाई अन्तिम गन्तव्य बनाउनुको साटो आफ्नै स्वार्थ संरक्षण गर्ने ‘मुकुन्डो’ बनाउने कुत्सित प्रयास भइरहेको त छैन भन्दै सबैलाई सचेत गराइन्।
विधिको शासनविरुद्धको षड्यन्त्रविरुद्ध उभिन आह्वान
कामु प्रधानन्यायाधीश मल्लले विधिको शासनविरुद्ध हुने कुनै पनि किसिमका षड्यन्त्रविरुद्ध साहस र प्रतिबद्धताका साथ आवाज उठाउनुपर्नेमा जोड दिइन्। ‘विधिको शासनविरुद्ध षड्यन्त्र गर्नेविरुद्ध उठ्ने आँट, औकात र प्रतिबद्धता हामी सबैले देखाउन सक्नुपर्दछ,’ उनले भनिन्, ‘यस्तो भएन भने संवैधानिक प्रणाली र प्रजातान्त्रिक व्यवस्था स्वतः सुरक्षित रहन्छ भनेर मान्न सकिँदैन।’
न्यायिक इतिहासको कठिन परिस्थितिमा पनि स्वतन्त्र न्यायपालिकाको मूल्य र मान्यतालाई अक्षुण्ण राख्न योगदान पुर्याउने पूर्व प्रधानन्यायाधीश र न्यायकर्मीहरूको सम्मान गर्दै उनले कार्यकारिणीको स्वेच्छाचारिता र अनुचित हस्तक्षेपबाट संस्थालाई जोगाउनु आजको आवश्यकता रहेको बताइन्।
संरचना भत्काएर केवल सत्ताको स्वार्थ पूर्ति गर्ने प्रयासले विधिको शासन चाहने आम नागरिकको सपना भङ्ग हुने उनको भनाइ थियो। ‘संविधान र संवैधानिक नैतिकताभन्दामाथि कोही पनि हुन सक्दैन। यसको कार्यान्वयनका लागि उपयुक्त वातावरण बनाउनुको विकल्प छैन,’ उनले भनिन्।
