काठमाडौं। इरानी राष्ट्रपति मसूद पेजेश्कियानले फ्रान्सका राष्ट्रपति इम्यानुएल म्याक्रोसँगको टेलिफोन वार्तामा अमेरिकासँगको शान्ति वार्ता जारी राख्न इरान पूर्ण रूपमा तयार रहेको बताएका छन्। उनले कूटनीति नै विवाद समाधानको प्राथमिक बाटो भएको स्पष्ट गरे।
इरानी राज्य सञ्चार माध्यमहरूका अनुसार, पेजेश्कियानले म्याक्रोलाई भने, ‘धम्की, दबाब र सैनिक कारबाही कुनै पनि हालतमा सहयोगी हुँदैनन्। यिनीहरूले अमेरिकाले आफैं सिर्जना गरेको समस्यालाई झन् बढाइमात्र दिन्छन्।’
युरोपले अमेरिकालाई अन्तर्राष्ट्रिय कानुन र नियमहरूको पालना गर्न दबाब दिनुपर्ने पनि उनले बताए। इरानले वार्तालाई अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको ढाँचाभित्रै अघि बढाउन चाहेको र आफ्नो शान्तिपूर्ण अधिकार (विशेष गरी शान्तिपूर्ण न्यूक्लियर क्षमता) कहिल्यै छोड्ने नभएको पनि स्पष्ट पारे।
पेजेश्कियानले इस्लामाबाद वार्तामा इरान गम्भीरता र दृढताका साथ सामेल भएको तर अमेरिकी पक्षको ‘अत्यधिक माग’ र ‘राजनीतिक इच्छाशक्तिको कमी’का कारण अन्तिम सम्झौता हुन नसकेको बताए।
फ्रान्सेली राष्ट्रपति म्याक्रोले ट्विटरमा लेखेका छन्, ‘मैले पेजेश्कियानलाई इस्लामाबाद वार्ताको अवसरलाई सदुपयोग गर्दै क्षेत्रीय सुरक्षाका लागि दिगो डीएस्केलेशन र सबै सरोकारवालासहितको बाध्यकारी सम्झौतातर्फ अघि बढ्न आग्रह गरेको छु।’ उनले हरमुज खाडीमा नौवहनको स्वतन्त्रता र सुरक्षा तुरुन्त बहाल गर्न पनि जोड दिएका छन्।
दुवै नेताले कूटनीतिक परामर्श जारी राख्ने सहमति गरेका छन्।
इरानले बारम्बार जोड दिँदै आएको छ कि ऊ शान्ति वार्ताको पक्षमा छ, तर आफ्नो सार्वभौमिक अधिकार र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको सम्मानबिना होइन।
यो घटनाक्रम मध्यपूर्व को हालको तनावपूर्ण स्थिति (अमेरिका–ईरान वार्ता, लेबनान र हरमुज खाडीको सुरक्षा) बीच महत्वपूर्ण मानिएको छ।
