काठमाडौँ। वडावासीको कलेजो जाँच गर्न काठमाडौँ महानगरपालिकाको वडा नम्बर २७ ले वीर अस्पतालसँग सम्झौता गरेको छ। महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलको रोहवरमा वडाध्यक्ष योगेशकुमार खड्गी र अस्पतालका कार्यकारी निर्देशक प्राडा दिलिप शर्माले सम्झौता पत्रमा हस्ताक्षर गरेका हुन्।
सम्झौता अवसरमा कार्यवाहक प्रमुख डंगोलले, सहरवासी विस्तारै नसर्ने रोगको जोखिममा पर्दै गएको अवस्थामा वडावासीका लागि वडा कार्यालय अगाडि ल्याएको कार्यक्रम प्रभावकारी रहेको बताइन्।
धुमपान र मद्यपानको कुलतका कारण कलेजोको जोखिम बढेकै छ। वडाध्यक्ष खड्गीले, जीवनशैली र खानपानका कारण पनि कलेजोको स्वास्थ्यमा गम्भीर समस्या परेको तथ्य वडावासीलाई वुझाउन जाँच र प्रारम्भिक उपचारका लागि सहकार्य थालिएको हो।
अस्पतालमा जाँचका लागि जान वडावासीले स्वास्थ्य प्रवर्धन केन्द्रबाट रिफर हुनुपर्नेछ। अर्थात् प्रारम्भिक अवस्था केन्द्रमा जाँचिनेछ।
रिफर भएका व्यक्तिहरुको अस्पतालमा कम्प्लिट ब्लड काउन्ट (सीबीसी), लिभर फङसन टेस्ट (एलएफटी), फास्टिङ व्लड सुगर (एफवीएस), गामा ग्लुटामाइ ट्रान्सफरेस (गामा जीटी) लगायत परीक्षण हुनेछ । यस्तै लिपिड प्रोफाइल, क्रियटीनीन, हेपाटाइटिस वी, एचआइभी, एन्टी एचसीभी र यूएसजी परीक्षण हुनेछ।
यो परीक्षण के का लागि गरिन्छ?
कम्ल्पिट ब्लड काउन्ट (सीबीसी)
वडा २७ को कार्यक्रमका फोकल पर्सन मनिषा श्रेष्ठका अनुसार सरीरमा व्याक्टेरिया वा भाइरसको संक्रमण छ कि छैन भनेर थाहा पाउन यो परीक्षण गरिन्छ। रगतमा हेमोग्लोविन कम छ कि छैन हेरेर रक्त अल्पता थाहा पाउन, सेतो रक्त कोषिका (डब्लुवीसी)को मात्रा हेरेर रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता थाहा पाउन, प्लेटलेट्सको मात्रा हेरेर रक्तस्राव वा क्लटिङ्को समस्या पत्ता लगाउन, ल्युकेमिया (रक्त क्यान्सर), एलर्जी आदि छ कि छैन थाहा पाउन, सरीर स्वस्थ्य छ कि छैन थाहा पाउन सीवीसी परीक्षण गरिन्छ।
लिभर फङ्सन टेस्ट (एलएफटी)
कलेजोले ठिकसँग काम गरिरहेको छ कि छैन, हेपाटाइटिस ए, बी, सी छ कि, फ्याटी लिभर वा सिरोसिस छ कि थाहा पाउन एलएफटी परीक्षण हुन्छ। यस्तै आँखा, छाला पहेँलो हुनको कारण पीलियाको कारण बुझ्न, औषधिको असर जाँच गर्न, मद्यपानका कारण कलेजोमा परेको असर थाहा पाउन, कलेजोमा संक्रमण छ कि छैन थाहा पाउन, कलेजो सुन्निएको छ कि छैन जान्न, यो परीक्षण गर्नुपर्छ।
एफबीएस
रगतमा चिनीको मात्रा पत्ता लगाउन, भविष्यमा मधुमेहको जोखिम छ कि छैन थाहा पाउन, औषधि वा इन्सुलिनको प्रभाव वुझेर पहिले नै भएको मधुमेहको प्रभाव वुझ्न, सरीरमा सुगर लेभल ठिक छ कि छैन थाहा पाउन यो परीक्षण गरिन्छ।
गामा ग्लुमाइ ट्रान्सफरेस (गामा जीटी)
धेरै रक्सीको सेवनले जीजीटी बढ्छ। हेपाटाइटिस, फ्याटी लिभर, पित्त थैली र पित्त नलीको समस्याका कारण कलेजो सुन्निएको छ कि, रोग लागेको छ कि, विग्रिएको छ कि, औषधिको असर थाहा पाउन पनि यसको परीक्षण गरिन्छ।
लिपिड प्रोफाइल
कोलेस्ट्रोल बढी भएर हृदयाघात र स्ट्रोकको खतरा थाहा पाउन, खराव र राम्रो प्रोफाइल जाँच गर्न, मोटोपना, मधुमेह, उच्च रक्तचापको अवस्था थाहा पाउन, औषधि र जीवनशैलीको असर अर्थात डाइट, शारीरिक अभ्यास वा औषधिले स्वास्थ्यमा कति सुधार भयो भन्ने थाहा पाउन लिपिड प्रोफाइल जाँच हुन्छ। यसमा टोटल कोलेस्ट्रोल, व्याड कोलेस्ट्रोल, गुड कोलेस्ट्रोल, ट्रिग्लीसिराइड्स जाँच हुन्छ ।
क्रियटीनीन
मिर्गौलाले ठिकसँग काम गरिरहेको छ कि छैन, मिर्गौलामा जटिल रोग लागेको छ कि, किड्नी फेलियर हुँदै छ कि, मधुमेह वा उच्च रक्तचापले मिर्गौलामा असर गरेको छ कि, रगत छान्ने क्षमता कस्तो छ, भन्ने कुरा यो जाँचबाट थाहा हुन्छ। यस्तै प्रयोग गरिरहेको औषधिले मिर्गौलामा असर गरेको छ कि थाहा पाउन यो जाँच गरिन्छ।
हेपाटाइटिस वी
हेपाटाइटिस वी पत्ता लगाउन, कलेजोमा एचवीभी लागेको छ कि छैन थाहा पाउन यो जाँच गरिन्छ। एचवीभीले कलेजोमा असर गरिरहेको छ कि थाहा पाउन, एकमा भएको संक्रमण अरुलाई संक्रमण नफैलियोस् भनेर, गर्भवती महिलामा कुनै संक्रमण भए बच्चमा नसरोस् भनेर, असुरक्षित यौन सम्पर्क, सुइहरुको प्रयोग, संक्रमित रगतको सम्पर्क र एचवीभी भएका विरामीहरुको उपचारको प्रभाव हेर्न यो जाँच हुन्छ।
एन्टी एचसीभी हेपाटाइटिस सी भाइरस
पुरानो र जटिल संक्रमण पत्ता लगाउन, रक्तदानबाट संक्रमण अरुलाई सर्न नदिन, कलेजोको एलएफटी छ कि छैन थाहा पाउन, असुरक्षित यौन सम्पर्क, संक्रमित सुइ र सिरिञ्जको प्रयोगको स्क्रिनिङ्, पुरानो संक्रमण थाहा पाउन यो परीक्षण हुन्छ।
ह्युमन इम्युनोडिफिसियन्सी भाइरस (एचआइभी टेस्ट)
सरीरमा एचआइभी छ कि छैन, एचआइभी भएको भए एन्टीरेक्टोभाइरल थेरापी सुरु गरेर स्वस्थ्य जीवन जिउन, अरुलाई जोखिमबाट बचाउन, गर्भवतीमा संक्रमण भए बच्चामा सर्न नदिन यो जाँच गरिन्छ।
यूएसजी
कलेजो, पित्तथैली, मिर्गौला, पेट, अण्डाशय, गर्भाशय तथा पेटका अन्य अंगको अवस्था हेर्न, गर्भ जाँच गर्न, घाउ, गाँठो, सिस्ट र ट्युमर पत्ता लगाउन, पेटको दुखाइ, मिर्गौलाको समस्या थाहा पाउन, रक्त नलीको अवस्था जान्न तथा अपरेसन अगाडि अंगहरुको अवस्था थाहा पाउन यो परीक्षण हुन्छ।
