गाजा । सन् २०२३ अक्टोबर ७ मा सुरु भएको इजरायल–हमास युद्धपछि अहिलेसम्म करिब ९ हजार ५ सय व्यक्तिको अवस्था अज्ञात रहेको गाजास्थित नागरिक सुरक्षा निकायले जनाएको छ। नागरिक सुरक्षा निकायका प्रवक्ता महमुद बसालले शनिबार एक विज्ञप्ति जारी गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई तत्काल हस्तक्षेपका लागि आग्रह गरेका छन्।
बसालका अनुसार, युद्धविराम सम्झौता लागू भएपछिका केही दिनमै १ सय ५० भन्दा बढी शव फेला परेका छन्। तर, गाजामा खोज तथा उद्धार कार्यका लागि आवश्यक उपकरण र प्राविधिक साधनको गम्भीर अभाव रहेको उनले बताएका छन्।
‘सीमित स्रोत र उपकरणका कारण हजारौं नागरिक अझै भग्नावशेषभित्र फसेका हुन सक्ने आशंका छ,’ बसालले भने, ‘हामीले इजरायली अधिकारीहरूसँग समन्वय गर्न रेडक्रसको अन्तर्राष्ट्रिय समितिलाई आग्रह गरेका छौं, ताकि बेपत्ता व्यक्तिहरूको भाग्यबारे स्पष्ट जानकारी प्राप्त होस्।’
विस्थापितहरू फर्किँदै, आश्रय अभाव गम्भीर
उनका अनुसार, युद्धविरामपछि गाजाको दक्षिणी क्षेत्रमा आश्रय लिएका तीन लाखभन्दा बढी विस्थापित नागरिकहरू उत्तरी गाजा र गाजा सहरतर्फ फर्किरहेका छन्। तर, अस्थायी आवास वा ‘सेफ जोन’ को लगभग पूर्ण अभावका कारण उनीहरू जोखिमपूर्ण अवस्थामा छन्।
‘गाजामा अहिले खान, पानी र औषधिको आपूर्ति निकै सीमित छ। बमबारीले नष्ट भएका भवनहरूमा फर्केर बस्न बाध्य परिवारहरू अत्यन्तै कठिन अवस्थाबाट गुज्रिरहेका छन्,’ बसालले भने।
पूर्वाधार ध्वस्त, मानवीय संकट गहिरिँदै
गाजास्थित प्यालेस्टिनी सरकारी सञ्चारमाध्यमले दिएको जानकारी अनुसार, युद्धका कारण ३० हजारभन्दा बढी आवास एकाइहरू पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएका छन्। साथै, ९० प्रतिशतभन्दा बढी नागरिक पूर्वाधार—जस्तै विद्यालय, अस्पताल, सडक र बिजुली सञ्जाल—गम्भीर रूपमा क्षतिग्रस्त भएका छन्।
सञ्चारमाध्यमले गाजा क्षेत्रमा लगाइएको नाकाबन्दी तत्काल हटाउन र मानवीय सहयोगका लागि अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको सक्रियता बढाउन आह्वान गरेको छ।
इजिप्ट–अमेरिका कूटनीतिक तयारी
यसैबीच, इजिप्टका विदेशमन्त्री बद्र अब्देलाट्टी र अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले शुक्रबार अबेर टेलिफोन वार्ता गरेका छन्। वार्तामा दुबै पक्षले इजिप्टको रेड सी तटमा अवस्थित शर्म अल–शेख सहरमा हुन लागेको मध्यपूर्वीय शिखर सम्मेलनको तयारीबारे छलफल गरेका थिए।
समिटको सहआयोजन इजिप्टका राष्ट्रपति अब्देल–फताह अल–सीसी र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले गर्नेछन्। उक्त सम्मेलनमा गाजाको मानवीय अवस्थाबारे उच्चस्तरीय छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ।
युद्धविरामपछि राहतको प्रयास
शुक्रबारदेखि लागू भएको युद्धविराम सम्झौतापछि पनि गाजामा पूर्ण शान्ति कायम हुन सकेको छैन। यद्यपि, युद्धविरामले उद्धार र राहत कार्यमा केही सहजता ल्याएको मानिएको छ। विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूले खाद्यान्न, औषधि र सरसफाइ सामग्री गाजातर्फ पठाउने तयारी गरिरहेका छन्।
संयुक्त राष्ट्रसंघका अधिकारीहरूले भने गाजाको पुनर्निर्माण र विस्थापितहरूको पुनर्स्थापना प्रक्रिया लामो र कठिन हुने चेतावनी दिएका छन्।
