काठमाडौं । अध्यागमन विभागले इरानी नागरिकका लागि त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट दिँदै आएको ‘अनअराइभल’ भिसा सुविधा बन्द गरेको छ। अब इरानका सर्वसाधारण नागरिकले नेपाल आउनुअघि विदेशस्थित नेपाली दूतावास वा कूटनीतिक नियोगबाट पूर्वस्वीकृत भिसा लिएर मात्रै यात्रा गर्नुपर्नेछ।
विभागका निमित्त महानिर्देशक टीकाराम ढकालका अनुसार नयाँ व्यवस्था तत्कालका लाग िलागू गरिएको हो। उनका अनुसार सरकारी तथा कूटनीतिक राहदानीवाहक इरानी नागरिकलाई भने यस निर्णयले असर पार्ने छैन। साधारण राहदानी बोकेका इरानी नागरिकका लागि मात्रै नेपाल प्रवेश बिन्दुमा उपलब्ध गराइँदै आएको भिसा सुविधा हटाइएको हो।
यस निर्णयसँगै नेपालले ‘अनअराइभल’ भिसा नदिने मुलुकको संख्या १३ पुगेको छ। यसअघि नाइजेरिया, घाना, जिम्बावे, एस्वाटिनी, क्यामरुन, सोमालिया, लाइबेरिया, इथियोपिया, इराक, प्यालेस्टाइन, अफगानिस्तान र सिरिया का नागरिकलाई पनि यही सुविधा नदिइएको थियो। अब इरान पनि त्यही सूचीमा समावेश भएको हो।
अध्यागमन अधिकारीहरूका अनुसार पछिल्लो निर्णय केवल प्रशासनिक संशोधन मात्र नभई अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा अवस्थासँग प्रत्यक्ष जोडिएको छ। पछिल्ला महिनामा मध्यपूर्व क्षेत्रमा बढ्दो तनाव, सीमा नियन्त्रणप्रति विश्वव्यापी सतर्कता तथा संवेदनशील मुलुकहरूबाट हुने यात्राको निगरानीलाई ध्यानमा राख्दै नेपालले आफ्नो प्रवेश प्रणाली थप कडा बनाएको बुझाइ छ।
यसैबीच शरणार्थीको हैसियत प्राप्त गरी ट्राभल डकुमेन्ट बोकेर यात्रा गर्ने व्यक्तिहरूमाथि पनि नयाँ कडाइ लागू गरिएको छ। त्यस्ता यात्रुहरूले अब नेपाल आउनुअघि विदेशस्थित नेपाली दूतावासबाटै भिसा स्वीकृति लिनुपर्नेछ। यसअघि कतिपय अवस्थामा प्रवेश बिन्दुमै प्रक्रिया सहज हुने गरेको थियो।
अध्यागमन विभागको भनाइमा राष्ट्रिय सुरक्षा, अन्तर्राष्ट्रिय आवागमनको निगरानी तथा भिसा प्रणालीलाई व्यवस्थित बनाउने उद्देश्यले यस्तो नीति अवलम्बन गरिएको हो। सुरक्षा निकायहरूले संवेदनशील मुलुकबाट हुने आवागमनमा पहिलेदेखि नै थप निगरानी गरिरहेका बेला इरानलाई पनि पूर्वस्वीकृति सूचीमा राखिनुलाई नेपालले अपनाएको सतर्क कूटनीतिक तथा सुरक्षा कदमका रूपमा हेरिएको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार नेपालले पर्यटकमैत्री नीति कायम राख्दै आएको भए पनि अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिक अस्थिरता बढ्दा भिसा व्यवस्थामा समय–समयमा यस्ता पुनरावलोकन गर्ने अभ्यास विश्वभर सामान्य बन्दै गएको छ।
