काठमाडौं । नेकपा एमालेकी उपाध्यक्ष अष्टलक्ष्मी शाक्यले साधना प्रधान संघर्षकी प्रतीक भएको बताएकी छन् । अखिल नेपाल महिला संघ र साधना स्मृति समाजद्वारा आयोजित ‘नेपाली महिलाले पहिलो पटक मताधिकार प्रयोग गरेका दिन’ तथा प्रथम महिला जनप्रतिनिधि साधना प्रधानको स्मरणमा आयोजित सम्मान र पुस्तक विमोचन कार्यक्रममा बोल्दै शाक्यले साधना प्रधानलाई संघर्षको, सम्मान र निरन्तरताको प्रतीकको रूपमा लिनुपर्ने बताइन् ।
प्रधानले राणा शासनविरुद्ध महिलाहरुको लागि शिक्षा, मताधिकार, लोकतन्त्रका लागि निरन्तर संघर्ष गरेको उपाध्यक्ष शाक्यले बताइन् । उनले प्रधान लगायतका महिला नेत्रीहरूका कारण देश संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रसम्म आइपुगेको उनले बताइन्। उनले निरन्तर संघर्ष गरिरहे समाजवादको लक्ष्यमा पनि एकदिन पुग्ने दाबी गरिन् ।
उनले भनिन्, ‘साधना दिदीले राणा शासनको विरुद्ध आवाज उठाउँदै मताधिकार, शिक्षा र लोकतन्त्रका लागि संघर्ष गर्नुभयो । जुन आँट र संघर्ष गर्नुभयो । त्यो प्राप्तिले गर्दाखेरी आज हामी यो ठाउँमा आइपुगेका छौं ।’ उनले साधना प्रधान जस्तै राजनीतिमा निरन्तरता दिन महिलाहरूलाई आग्रह गरिन् । पहिलो महिला मुख्यमन्त्रीको जिम्मेवारीमा पुगि सकेकी शाक्यले घरको जिम्मेवारी सम्हालेर पुरुषलाई राजनीतिक अभियानमा लाग्न प्रेरित गर्ने महिलाको भूमिकालाई पनि राजनीतिक रूपमा सम्बोधन गर्नुपर्नेमा जोड दिइन् ।
विवाह पश्चात साधना प्रधानले घरको जिम्मेवारी सम्हालेकै कारण मनमोहन अधिकारी राजनीतिको उच्चतम तहमा पुग्न सफल भएको स्मरण गर्दै शाक्यले महिलाको त्यस्तो योगदानलाई राजनीतिक आन्दोलनकै रूपमा मूल्यांकन गर्नुपर्ने बताइन् ।
कार्यक्रममा नेपाल महिला संघकी अध्यक्ष उषा रावतले आफ्नो संगठनले अगुवा राजनीतिक महिलाहरूको दस्तावेज राख्ने काम गरिरहेको भन्दै साधना प्रधानको राजनीतिक जीवनीको किताबले त्यस कार्यमा मार्गनिर्देश गर्ने बताइन् ।
त्यस्तै, नेकपा माओवादी केन्द्रकी नेतृ तथा पूर्वमन्त्री शशी श्रेष्ठले सबै राजनीतिक महिलाहरूको साझा आन्दोलनकै परिणाम स्वरूप अहिलेको उपलब्धी सम्भव भएको भन्दै त्यसको रक्षा गर्न सबै दलका महिला एक हुनुपर्ने धारणा राखिन् ।
कार्यक्रममा विभिन्न राजनीतिक दलका महिला नेता, सांसद, पूर्वमन्त्री, स्थानीय तहका महिला प्रतिनिधि लगायतको सहभागिता थियो ।
कार्यक्रममा नेकपा एमाले नेतृ तथा अनेमसंघ इन्चार्ज सीता पौडेल, काठमाडौं महानगरपालिकाका पूर्व मेयर विद्या सुन्दर शाक्यलगायतले साधना प्रधानको राजनीतिक जीवनबारे आफ्ना धारणा राखेका थिए ।
साधना स्मृति समाजका अध्यक्ष शान्ति अधिकारीले भदौ १७ लाई अब प्रत्येक वर्ष दिवसका रूपमा मनाउन र साधना प्रधानको राजनीतिक संघर्षले प्राप्त उपलब्धीको स्मरण गर्न समाज स्थापना गरिएको बताइन् । त्यस्तै, अनेमसंघ अध्यक्ष टुकाभद्र हमालले अब यसको नेतृत्व अनेमसंघले लिने प्रतिबद्धता जनाइन् ।
अनेमसंघकी अध्यक्ष टुकाभद्र हमालको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा साधना प्रधानको राजनीतिक जीवन समेटिएको पुस्तक साधना विमोचन गरिएको थियो । साधना स्मृति समाजले प्रकाशन गरेको पुस्तकको संयोजन डा. बिन्दा पाण्डेले गरेकी हुन् ।
यस्तै विषम राजनीतिक अवस्थाका क्रममा आन्दोलनको अगुवाई गरेका दुई महिलालाई सो अवसरमा सम्मान गरिएको छ । २०४३ सालमा तत्कालीन चम्पादेवी गाउँ पञ्चायत (कीर्तिपुर)मा उपप्रधानपञ्चमा निर्वाचित भवानी रिजाल (भानु) र तत्कालीन इटहरा गाउँ पञ्चायत मोरङमा उपप्रधानपञ्चमा निर्वाचित गंगा डाँगीलाई सम्मान गरिएको हो ।
कार्यक्रममा सम्मानित दुवै महिला नेताहरूले भूमिगत अवस्थामा आफुले गरेको राजनीतिक संघर्षको स्मरण गरेका थिए ।
यस्तै कार्यक्रममा मतदानमा महिलाको मताधिकार स्थापित गराउन सफल भएको दिनको सम्झनामा भदौ १७ गतेलाई सदैव स्मरण गरिने बताइएको छ ।
पहिलो जननिर्वाचित महिला नेता साधना प्रधान र उनले महिलाको मताधिकार स्थापित गर्न गरेको राजनीतिक संघर्षको प्रतिफलका रूपमा भदौ १७ लाई विशेष दिनका रूपमा मनाउन सुरु गरिएको हो । साधना प्रधान पहिलो जननिर्वाचित महिला नेता मात्र नभएर, पहिलो महिला सम्पादक र एसएलसी पास गर्ने पहिलो चार महिलामध्ये एक थिइन् ।
