काठमाडौं । नेपाल आयल निगम (एनओसी) ले खाना पकाउने एलपी ग्यासको बजारमा देखिएको अभाव नियन्त्रण गर्न अबदेखि सिलिन्डरमा आधा मात्र ग्यास भरेर वितरण गर्ने निर्णय गरेको छ।
निगमको सञ्चालक समितिको बिहीबार बसेको बैठकले १४.२ केजीको सट्टा ७.१ केजी ग्यास भरेर सिलिन्डर बजारमा पठाउने निर्णय गरेको हो।
निगमका अनुसार बजारमा देखिएको कृत्रिम अभाव, उपभोक्ताको अनावश्यक भण्डारण (स्टकिङ) तथा वितरण प्रणालीमा देखिएका समस्यालाई समाधान गर्न यो कदम चालिएको हो। देशभर करिब १ करोड ५० लाख सिलिन्डर रहेको अनुमान गरिए पनि धेरै उपभोक्ताले आवश्यकताभन्दा बढी सिलिन्डर घरमै राख्दा खाली सिलिन्डर बजारमा फिर्ता नआएको र त्यसले वितरण चक्र प्रभावित भएको निगमले जनाएको छ।
निर्णय अनुसार ग्यास उद्योगहरूलाई तुरुन्तै आधा ग्यास भरेर वितरण गर्न निर्देशन दिइएको छ। शुक्रबारदेखि क्रमशः ७.१ केजी ग्यास भरिएका सिलिन्डर बजारमा उपलब्ध हुने निगमले जनाएको छ।
आधा परिमाण भएकाले उपभोक्ताले मूल्य पनि करिब आधा मात्र तिर्नुपर्नेछ। हाल काठमाडौं उपत्यकामा पूर्ण सिलिन्डरको खुद्रा मूल्य करिब १ हजार ९१० रुपैयाँ रहेकामा आधा सिलिन्डरको मूल्य करिब ९५५ रुपैयाँ पर्ने छ।
निगमका अनुसार यो व्यवस्थाले धेरैभन्दा धेरै उपभोक्तासम्म ग्यास पुर्याउने, कालोबजारी नियन्त्रण गर्ने तथा घरायसी प्रयोगलाई प्राथमिकता दिने उद्देश्य राखेको छ।
ग्यास अभाव देखिनुका कारणमध्ये उपभोक्ताले आवश्यकताभन्दा बढी सिलिन्डर भण्डारण गर्नु, अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा आपूर्ति शृंखलामा परेको दबाब तथा वितरण प्रणालीमा देखिएको समस्या प्रमुख रहेको निगमको भनाइ छ। हाल निगमले मासिक ४५ देखि ५० हजार टन ग्यास आयात गरिरहेको भए पनि वितरणमा समस्या देखिँदा सर्वसाधारणले अभाव महसुस गरिरहेको बताइएको छ।
काठमाडौं उपत्यकाका विभिन्न डिपोमा लामो लाइन लाग्ने र कतिपय स्थानमा उपभोक्ताले ग्यासका लागि हप्तौँ कुर्नुपर्ने अवस्था देखिएको छ।
निगमले उपभोक्तालाई आवश्यकताअनुसार मात्र ग्यास खरिद गर्न, अनावश्यक भण्डारण नगर्न र सम्भव भएसम्म बिजुली वा इन्डक्सन चुलो प्रयोग बढाउन आग्रह गरेको छ। साथै कालोबजारी वा अनावश्यक भण्डारण गरे कारबाही गरिने चेतावनी पनि दिएको छ।
यसअघि पनि ०७२ को नाकाबन्दी तथा ०७६–७७ को कोरोना महामारीका बेला ग्यास अभाव भएपछि यस्तै गरी आधा सिलिन्डर वितरण गरिएको थियो।
