काठमाडौं । डा.विन्दा पाण्डेको पुस्तक ‘भुइँमान्छे’माथि चर्चा गरिएको छ । काठमाडौंस्थित नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानमा शुक्रबार आयोजित विशेष कार्यक्रमकाबीच पुस्तकमाथि परिचर्चा गरिएको हो ।
कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि नेकपा एमालेका सल्लाहकार परिषद्का अध्यक्ष अमृत कुमार बोहराले यो पुस्तकलाई जनस्तरमा पुर्याउन सके सार्थक हुने बताए ।
हिजो निरंकुश कालमा शासकहरुका गुनगान गाइएका किताब, इतिहासहरु लेखिने भएपनि बहुदलीय प्रजातन्त्र र लोकतन्त्रपछि भने जनता, सच्चा नेताहरुका भुँइमा, जगमा बसेर राजनीतिक परिवर्तन, राजनीति अधिकारका निम्ती संघर्ष गर्ने पात्रहरुको पनि खोजी गरेर इतिहास लेखिन थालेको बोहराले बताए । यो प्रयाप्त नभएको र यसलाई व्यापक बनाउन पनि उनले आग्रह गरे । अन्य किताबहरु लेखिएपनि एउटै पुस्तक ‘भुइँमान्छे’मा यति धेरै तथ्यहरु लेखिएको उनको भनाइ छ ।
पुस्तक धेरै प्रेरणादायी, उपयोगी, पढनीय रहेको भन्दै इतिहासका सुक्ष्म पाटाहरुलाई हाम्रा अगाडि पस्किने कोसिस गरिएको भन्दै डा.पाण्डेप्रति धन्यवाद व्यक्त गरे । पछिल्लो समय पुस्तक पढ्ने संस्कृति हराएको भन्दै बोहोराले पुस्तक, सिद्धान्त, विचार नपढी क्रान्तिकारी आन्दोलन लाग्न र समाजलाई प्रेरणा दिन नसक्ने उनको भनाइ छ ।
कार्यक्रममा पूर्वमन्त्री तथा नेकपा एमाले नेतृ शान्ता मानवीले पुस्तक‘भुइँमान्छे’ले वैचारिक खुराक दिन सफल भएको बताइन् । उनले यस्ता पुस्तकहरु अरु पनि बजारमा आउन आवश्यक रहेकोमा जोड दिइन् ।
पुस्तकमा कतिपय कुराहरु थप्न पनि उनले सुझाव दिइन् । विस्मृतिमा गएका कतिपय विषयहरु पुस्तक ‘भुइँमान्छे’ मा पढ्दा आएको उनले बताइन् ।
कार्यक्रममा नेकपा एमालेका नेता एवं पुस्तकका एक पात्र समेत रहेका उद्धव केसीले सन्ततीहरुलाई आफू मरेपनि नबिर्सी यो पुस्तक ‘भुइँमान्छे’ पढ्नु है भन्नुपर्ने अवस्था रहेको बताए । भुँइमान्छेलाई पढ्न सक्ने गरी मूल्य समायोजन गर्न पनि उनले आग्रह गरे ।
कार्यक्रममा प्राध्यापक कुमारी लामाले भुँइमान्छेको शक्ति अथाह रहेको बताइन् । जसलाई हामी अन्देखा गरिरहेका छौं, त्यस्ता पक्षहरुलाई पुस्तकले समेटेको भन्दै लामाले ‘भुइँमान्छे’ले मुल धारको इतिहास लेखनका पात्रहरु समेटिएको बताइन् । दशौं वर्षदेखि खोज गरेर ल्याइएको पुस्तकको महत्व पाएको उनको भनाइ छ । सुखानी हत्याकाण्डलाई हरेक वर्ष कम्युनिष्टहरूले कम्युनिष्ट आन्दोलनको इतिहासका रूपमा सम्झने गरेका छन् । ४७ वर्षअघि कम्युनिष्ट आन्दोलनका क्रममा पाँचजनाले सहादत प्राप्त गरेको घटना ‘सुखानी काण्ड’ले देशभर परिचित छ ।
पुस्तककी लेखिका डा.पाण्डेले कम्युनिष्ट आन्दोलनलाई उचाइमा पुर्याउने झापा विद्रोह लगायत मुलुकका विभिन्न स्थानमा भएका तत्कालिन घटनामा आम कार्यकर्ताको भूमिका समेटिएको पुस्तक भुँइमान्छे रहेको बताइन् ।
पुस्तका नेकपा माले हुँदै आजको एमाले र आजको एकीकृत समाजवादीको पनि इतिहास भएको उनको भनाइ छ । पुस्तकालाई इ–बुक,अडियो पनि बनाउने योजनामा रहेको उनले बताइन् ।
उक्त पुस्तकको गत फागुन २२ गते कोअर्डिनेसन केन्द्र स्थापनाका आश्रयदाता भक्तबहादुर आले (मनोहर) र माले निर्माणमा आश्रय दिने इटहरा मोरङका टेकबहादुर राईले सुखानीमा संयुक्त विमोचन गरेका थिए ।
पुस्तक ०२८ को झापा विद्रोहदेखि ०४६ सालसम्म किसान, मजदुरहरूदेखि सर्वहारा वर्गले आन्दोलन सफल पार्न गरेको सहयोगमा आधारित रहेको छ । यस्तै पञ्चायतको अन्त्य र बहुदलीय व्यवस्था थापनार्थ भूमिगत नेता– कार्यकतालाई आश्रय र सुरक्षाको व्यवस्था गर्दै आम मानिससँग पार्टी सम्पर्कको सेतु भइ अतुलनीय योगदान पुर्याउने तीनै निर्भीक मान्छेको बारेमा लेखिएको पुस्तक हो भुइँमान्छे ।
यसअघि डा.पाण्डेका समानता पाइलाहरु, ओमेन इन नेपाल पोल्टिक्स, धर्तीमाथिको दाबी र संसदीय राजनीतिमा लैंगिक सहभागिता पुस्तक प्रकाशित भइसकेका छन् ।
