काठमाडौं। नेपाली कांग्रेसका नेता तथा पूर्वगृहमन्त्री रमेश लेखक पक्राउ परेपछि पार्टीभित्र पुराना शक्ति सन्तुलन फेरि सतहमा देखिन थालेका छन्।
पार्टीले औपचारिक रूपमा पक्राउको विरोध गरे पनि शीर्ष तहमा आएको फरक–फरक प्रतिक्रिया कांग्रेसभित्र दुई धार स्पष्ट हुँदै गएको संकेतका रूपमा हेरिएको छ।
गत भदौमा भएको जेनजी आन्दोलनका क्रममा भएको हिंसा र मानवीय क्षतिबारे गठित जाँचबुझ आयोगले तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली, तत्कालीन गृहमन्त्री लेखक र प्रहरी नेतृत्वमाथि लापरबाहीपूर्ण ज्यान मार्ने कसुरमा कारबाही सिफारिस गरेपछि प्रहरीले शनिबार बिहान भक्तपुरको सूर्यविनायक क्षेत्रबाट लेखकलाई पक्राउ गरेको हो। त्यसलगत्तै पूर्वप्रधानमन्त्री ओली पनि पक्राउ परेका थिए।
लेखक पक्राउसँगै कांग्रेसभित्र राजनीतिक प्रतिक्रिया तीव्र बनेको छ। कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्का पक्षले पक्राउलाई राजनीतिक प्रतिशोध, संविधानविपरीत र अपरिपक्व कदम भन्दै कडा आपत्ति जनाएको छ। खड्का पक्षीय नेताहरूले संवैधानिक, कानुनी र राजनीतिक प्रतिरोध गर्ने चेतावनी दिएका छन्। जिल्ला तहसम्म आकस्मिक परामर्श सुरु गरिएको छ। र, कार्यकर्तालाई तयारी अवस्थामा रहन भनिएको छ।
तर, सभापति गगन थापा नेतृत्वको पक्ष भने तुलनात्मक रूपमा संयमित देखिएको छ। यस धारले तत्काल सडक आन्दोलनमा नजाने, कानुनी अध्ययन गरेर मात्र औपचारिक धारणा बनाउने संकेत दिएको छ। पार्टीभित्रका केही नेताहरूले न्यायिक प्रक्रियालाई असर नपर्ने गरी सावधानीपूर्वक अघि बढ्नुपर्ने मत राखेका छन्। यही कारण एउटै विषयमा पार्टीका दुई फरक शैलीका विज्ञप्ति र अभिव्यक्तिहरू सार्वजनिक भएका छन्।
राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार यसले कांग्रेसभित्र पुरानो देउवा–खड्का धार र नयाँ नेतृत्व केन्द्रित गगन धारबीच रणनीतिक दूरी देखाएको छ।
कांग्रेसभित्रको अर्को चासो भनेको आगामी राजनीतिक रणनीति हो। एमालेले ओली पक्राउविरुद्ध सडक आन्दोलन सुरु गरिसकेको अवस्थामा कांग्रेसले त्यसमा कति दूरी वा निकटता राख्छ भन्ने प्रश्न उठेको छ। लेखक कांग्रेसका नेता भएकाले संयुक्त दबाबको सम्भावना भए पनि कांग्रेस एमालेजस्तो आक्रामक सडक प्रदर्शनमा जाने संकेत भने देखिएको छैन।
अदालतको प्रारम्भिक आदेश, सम्भावित जमानत प्रक्रिया र सरकारको थप कदमले कांग्रेसभित्रको शक्ति–सन्तुलनमा प्रभाव पार्ने देखिन्छ। यदि पक्राउ लामो समयसम्म जारी रह्यो भने पार्टीभित्र नेतृत्व शैलीमाथि प्रश्न उठ्न सक्छ, विशेषतः ‘कसले पार्टीलाई संकटमा प्रभावकारी रूपमा सम्हाल्यो?’ भन्ने बहस तीव्र हुन सक्छ।
